Opis
Charakterystyka
- Wzór chemiczny: C3H8O
- Numer CAS: 67-63-0
- Masa molowa: 60,10 g/mol
- Forma: ciecz
- Czystość: 99%
- Inne nazwy: izopropanol, propan-2-ol, IPA, alkohol izopropylowy
- Temperatura wrzenia: 82,6 °C
- Temperatura zapłonu: 12 °C (tygiel zamknięty)
- Gęstość: 0,786 g/cm³ w 20 °C
- Rozpuszczalność w wodzie: miesza się w każdym stosunku
- Lepkość: 2,1 mPa·s w 20 °C
- Współczynnik załamania światła: 1,3776 (20 °C, linia D sodu)
- Prężność par: 4,4 kPa w 20 °C
Historia i pochodzenie substancji
Alkohol izopropylowy odkryto w 1920 roku. Chemicy zbadali go jako pierwszy rozpuszczalnik z grupy alkoholi drugorzędowych. Początkowo wytwarzano go z propenu. Propen pochodził z gazu ziemnego.
W latach 30. XX wieku produkcja wzrosła. Izopropanol zastąpił etanol w wielu procesach. Był tańszy i łatwiejszy do otrzymania. Dziś wytwarza się go głównie metodą hydratacji propenu. Reakcja zachodzi w obecności katalizatora kwasowego.
Substancja ma szerokie zastosowanie techniczne. Nie jest przeznaczona do spożycia. Różni się od etanolu budową cząsteczki. Ma inną grupę funkcyjną. Dzięki temu lepiej rozpuszcza tłuszcze i żywice.
Zastosowania
- Czyszczenie elektroniki: Usuwa pozostałości topnika z płytek drukowanych. Nie przewodzi prądu po odparowaniu. Stosuje się go w serwisie komputerów.
- Odtłuszczanie powierzchni: Usuwa oleje i smary z metalu przed malowaniem. Działa szybko i bez smug. Idealny do przygotowania podłoża.
- Rozpuszczalnik w laboratorium: Rozpuszcza żywice, olejki eteryczne i barwniki. Używa się go do ekstrakcji. Jest bezpieczniejszy niż aceton.
- Środek do czyszczenia optyki: Czyści soczewki i lustra bez zarysowań. Nie pozostawia osadu. Stosuje się go w teleskopach i mikroskopach.
- Usuwanie klejów: Rozpuszcza kleje cyjanoakrylowe (super glue). Należy namoczyć miejsce na kilka minut. Potem klej łatwo schodzi.
- Czyszczenie głowic drukarek: Rozpuszcza zaschnięty tusz w głowicach atramentowych. Przywraca jakość druku. Wystarczy przetrzeć wacikiem.
- Dezynfekcja narzędzi: Zabija bakterie i grzyby na powierzchniach. Działa szybciej niż woda utleniona. Stosuje się go w warsztatach.
- Przygotowanie próbek do mikroskopii: Odwadnia tkanki przed zatopieniem w parafinie. Zastępuje etanol w niektórych protokołach. Jest tańszy i łatwiej dostępny.
Specyfikacja
Produkt dostępny w pojemniku 5 litrów. Waga netto około 3,93 kg. Przechowywać w szczelnie zamkniętym opakowaniu. Trzymać z dala od źródeł ciepła i ognia. Temperatura przechowywania: 15–25 °C. Chronić przed wilgocią. Okres ważności: 24 miesiące od daty produkcji.
Najczęściej zadawane pytania
Czy alkohol izopropylowy nadaje się do czyszczenia ekranów LCD?
Tak, ale trzeba go używać ostrożnie. Nanieś odrobinę na miękką ściereczkę. Nie wylewaj bezpośrednio na ekran. Może uszkodzić powłokę antyrefleksyjną. Lepiej użyć roztworu 70% z wodą. Czy wiesz, że niektóre ekrany mają powłokę oleofobową? Izopropanol może ją zetrzeć.
Dlaczego alkohol izopropylowy miesza się z wodą?
Ma grupę hydroksylową (-OH). Ta grupa tworzy wiązania wodorowe z wodą. Dzięki temu obie ciecze łączą się w każdym stosunku. To rzadka cecha wśród rozpuszczalników organicznych. Czy wiesz, że mieszanina 70% izopropanolu z wodą lepiej dezynfekuje niż czysty alkohol? Woda spowalnia parowanie, co daje więcej czasu na działanie.
Czym różni się alkohol izopropylowy od denaturatu?
Denaturat to etanol z dodatkami. Izopropanol to inny związek chemiczny. Ma wyższą temperaturę wrzenia. Lepiej rozpuszcza tłuszcze. Jest bardziej toksyczny przy spożyciu. Do czyszczenia elektroniki lepszy jest izopropanol. Denaturat może zawierać barwniki i substancje zapachowe. Te dodatki mogą zostawiać osad.
Źródła i literatura
- PubChem — National Library of Medicine: Kompletna baza właściwości fizykochemicznych izopropanolu (CID 3776). Zawiera dane spektroskopowe, toksykologiczne i informacje o interakcjach. pubchem.ncbi.nlm.nih.gov
- Wikipedia PL: Przegląd zastosowań, metod produkcji i właściwości izopropanolu. pl.wikipedia.org
- Karta charakterystyki (SDS): Według rozporządzenia REACH (WE) 1907/2006 — informacje o bezpieczeństwie, klasyfikacji GHS i oznaczeniu substancji. Zawiera numery H225 (wysoce łatwopalna ciecz) i H319 (działa drażniąco na oczy).
- Rozporządzenie CLP (WE) 1272/2008: Klasyfikacja, oznaczenie i pakowanie substancji chemicznych. Izopropanol sklasyfikowany jako Flam. Liq. 2, Eye Irrit. 2.
- Farmakopea Polska XII: Normy czystości dla izopropanolu stosowanego w analizie chemicznej. Określa dopuszczalne zanieczyszczenia i metody badania.
| Karta charakterystyki chemicznej | |
| Wzór chemiczny | C3H8O |
| Numer CAS | 67-63-0 |
| Numer WE (EC) / EINECS | 200-661-7 |
| Numer UN (ADR) | UN1219 |
| Masa molowa | 60.10 g/mol |
| Nazwa IUPAC (polska) | propan-2-ol |
| Nazwa IUPAC (angielska, PubChem) | propan-2-ol |
| Nazwy zwyczajowe (polskie) | izopropanol, alkohol izopropylowy, IPA |
| Nazwa łacińska (Farmakopea) | Alcohol isopropylicus |
| Alternatywne nazwy IUPAC | 2-propanol |
| Synonimy (międzynarodowe, PubChem) | Isopropyl alcohol, isopropanol, 2-Propanol, Propan-2-ol, 2-Hydroxypropane, Dimethylcarbinol, sec-Propyl alcohol, Alkolave, Avantine, Hartosol |
| InChIKey | KFZMGEQAYNKOFK-UHFFFAOYSA-N |
| InChI | InChI=1S/C3H8O/c1-3(2)4/h3-4H,1-2H3 |
| SMILES (kanoniczny) | CC(C)O |
| PubChem CID | 3776 |
| Wikidata QID | Q16392 |
| Nazwa polska (Wikidata) | izopropanol |
| ChEMBL ID (EBI) | CHEMBL582 |
| Barwa | bezbarwna ciecz |
| Zapach | przyjemny odor |
| Gęstość | 0.785 w temp. 20 °C – gęstość niższa od wody (unosi się) |
| Temperatura topnienia | -88.5 °C |
| Temperatura wrzenia | 82.5 °C w temp. 760 mmHg |
| Temperatura zapłonu | 11.7 °C |
| Temperatura samozapłonu | 398.9 °C |
| Prężność par | 33 mmHg w temp. 20 °C ; 40 mmHg w temp. 23.8 °C |
| Rozpuszczalność | ≥ 100 mg/mL w temp. 22.2 °C |
| LogP (oktanol/woda) | 0.05 |
| Lepkość | 2.038 mPa s w temp. 25 °C |
| NFPA 704 (skala 0-4) | Zdrowie: 1 | Ogień: 3 | Reaktywność: 0 |
- ✓ PubChem (NIH/NLM)
CID 3776— zweryfikowano: Wzór, CAS, IUPAC, InChI, SMILES, masa molowa, GHS - ✓ Wikidata
Q16392— zweryfikowano: wzór, masa molowa, temp. wrzenia, temp. topnienia, gęstość, nazwa polska - ✓ ChEMBL (EBI)
CHEMBL582— zweryfikowano: InChI, SMILES, masa molowa - ✓ CAS Common Chemistry
CAS 67-63-0— zweryfikowano: oficjalny rejestr CAS Registry Number - ✓ NIST Chemistry WebBook
CAS 67-63-0— zweryfikowano: termodynamika, spektroskopia (NIST USA) - ✓ Wikipedia (EN)
CAS 67-63-0— zweryfikowano: kontekst, popularne nazwy - ✓ Wikipedia (PL)
CAS 67-63-0— zweryfikowano: polskie nazewnictwo, kontekst krajowy - ✓ ChemSpider (RSC)
CAS 67-63-0— zweryfikowano: Royal Society of Chemistry — struktura, syntezy - ✓ GESTIS Substance DB
CAS 67-63-0— zweryfikowano: BHP, toksykologia (DGUV Niemcy) - ✓ ECHA REACH/CLP Inventory
CAS 67-63-0— zweryfikowano: regulacja UE REACH/CLP, klasyfikacja - ✓ PubChem search
CAS 67-63-0— zweryfikowano: wyszukiwanie alternatywne - ✓ ChEBI (EBI)
KFZMGEQAYNKOFK-UHFFFAOYSA-N— zweryfikowano: ontologie biologiczne (EBI Wielka Brytania) - ✓ Farmakopea Polska XII
Alcohol isopropylicus— zweryfikowano: URPL — oficjalna farmakopea polska - ✓ GIS (Główny Inspektorat Sanitarny)
regulacje krajowe— zweryfikowano: polskie przepisy sanitarne, REACH wdrożenie
⚠ UWAGA — ODCZYNNIK CHEMICZNY
Alkohol izopropylowy izopropanol 5 litrów (C3H8O) powszechnie znana jako izopropanol, alkohol izopropylowy, IPA to odczynnik chemiczny przeznaczony wyłącznie do zastosowań laboratoryjnych, badawczych i profesjonalnych.
Numer CAS: 67-63-0
Numer WE (EC): 200-661-7
Numer UN (ADR): UN1219
Nazwa IUPAC: propan-2-ol
Nazwa łacińska (Farmakopea): Alcohol isopropylicus
NIE NADAJE SIĘ DO SPOŻYCIA przez ludzi ani zwierzęta. Produkt nie jest lekiem, suplementem diety, kosmetykiem ani środkiem spożywczym. Jakiekolwiek inne zastosowanie niż laboratoryjne lub przemysłowe jest niezgodne z przeznaczeniem produktu.
Wymagane środki ochrony osobistej: rękawice ochronne, okulary lub gogle, fartuch laboratoryjny, praca w dobrze wentylowanym pomieszczeniu lub pod wyciągiem chemicznym.
Przed użyciem zapoznaj się z kartą charakterystyki substancji (SDS/MSDS) zgodnie z rozporządzeniem REACH (WE) 1907/2006 oraz CLP (WE) 1272/2008. Sprzedaż wyłącznie do celów technicznych.
Opinie
Na razie nie ma opinii o produkcie.