Opis
Charakterystyka
- Wzór chemiczny: C3H6O
- Numer CAS: 67-64-1
- Masa molowa: 58,08 g/mol
- Forma: ciecz
- Czystość: 99,5%
- Inne nazwy: propan-2-on, dimetyloketon, keton metylowy
Historia i pochodzenie substancji
Aceton został odkryty w 1606 roku przez alchemika Andreasa Libaviusa. Ogrzewał on octan ołowiu i otrzymał lotną ciecz. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa „acetum” (ocet). W XIX wieku proces produkcji uległ zmianie. Używano wówczas drewna do destylacji.
Współcześnie aceton wytwarza się głównie z propylenu. Jest to produkt uboczny przy produkcji fenolu. Proces ten nazywa się procesem Hocka. Aceton jest jednym z najważniejszych rozpuszczalników przemysłowych. Jego produkcja sięga milionów ton rocznie.
Substancja ta jest naturalnie obecna w organizmie. Powstaje w niewielkich ilościach podczas metabolizmu tłuszczów. W przemyśle jest kluczowym składnikiem wielu mieszanin. Jego właściwości fizyczne czynią go niezastąpionym.
Zastosowania
- Odtłuszczanie powierzchni: Skutecznie usuwa oleje, smary i tłuszcze z metali. Stosuje się go przed malowaniem lub klejeniem. Działa szybko i nie pozostawia osadu.
- Rozcieńczanie farb i lakierów: Idealny do rozrzedzania farb nitro, poliuretanowych i epoksydowych. Używany w warsztatach samochodowych. Pozwala uzyskać odpowiednią konsystencję.
- Czyszczenie pędzli i narzędzi: Usuwa zaschniętą farbę i kleje. Wystarczy namoczyć pędzel na kilka minut. Następnie łatwo go wyczyścić wodą z mydłem.
- Produkcja żywic i tworzyw: Jest surowcem do syntezy bisfenolu A. Ten związek służy do produkcji poliwęglanów. Stosuje się go także w żywicach epoksydowych.
- Laboratoryjny odczynnik: Używany do ekstrakcji i suszenia próbek. Rozpuszcza wiele związków organicznych. Jest też składnikiem mieszanin wzorcowych.
- Usuwanie klejów cyjanoakrylowych: Rozpuszcza super glue i inne mocne kleje. Należy nanieść aceton na połączenie. Po chwili klej traci swoją siłę.
- Mycie elementów elektronicznych: Stosowany do czyszczenia płytek drukowanych. Usuwa pozostałości topnika i brud. Ważne, aby używać go w dobrze wentylowanym pomieszczeniu.
- Produkcja farb do paznokci: Jest głównym składnikiem zmywaczy do paznokci. Rozpuszcza lakier i akryl. Działa szybko i efektywnie.
Specyfikacja
Produkt dostępny w kanistrze o pojemności 5 litrów. Temperatura wrzenia wynosi 56°C. Jest wysoce łatwopalny. Należy przechowywać go w szczelnie zamkniętym opakowaniu. Trzymać z dala od źródeł ciepła i ognia. Optymalna temperatura przechowywania to 15-25°C. Unikać bezpośredniego światła słonecznego. Gęstość substancji to około 0,79 g/cm³. Okres ważności wynosi 3 lata od daty produkcji.
Najczęściej zadawane pytania
Czy aceton techniczny nadaje się do czyszczenia szyb samochodowych?
Tak, aceton doskonale usuwa tłuste plamy i resztki kleju. Należy jednak zachować ostrożność. Może on uszkodzić niektóre powłoki lakiernicze. Przed użyciem warto przetestować na małej powierzchni. Do czyszczenia szyb użyj miękkiej szmatki. Unikaj kontaktu z uszczelkami gumowymi. Aceton może je wysuszyć i spowodować pękanie. Po czyszczeniu umyj szybę wodą z mydłem. Czy wiesz, że aceton jest używany w przemyśle lotniczym? Służy do odtłuszczania powierzchni przed malowaniem.
Jak aceton reaguje z wodą i innymi rozpuszczalnikami?
Aceton miesza się z wodą w każdym stosunku. Tworzy jednorodny roztwór. Jest też rozpuszczalny w etanolu, eterze i chloroformie. Nie miesza się z olejami mineralnymi. Jego temperatura zapłonu wynosi -20°C. Oznacza to, że pary mogą się zapalić w niskiej temperaturze. Aceton jest higroskopijny. Pochłania wilgoć z powietrza. Dlatego przechowuj go w szczelnie zamkniętym pojemniku. Czy wiesz, że aceton w stanie czystym jest bezbarwny? Ma charakterystyczny, słodkawy zapach.
Czym różni się aceton techniczny od acetonu laboratoryjnego?
Główna różnica to czystość. Aceton techniczny ma czystość 99,5%. Aceton laboratoryjny ma czystość 99,9% lub wyższą. Aceton techniczny może zawierać śladowe ilości wody i alkoholi. Te zanieczyszczenia nie wpływają na codzienne zastosowania. Aceton laboratoryjny jest używany w analizach chemicznych. Wymaga on bardzo wysokiej czystości. Do mycia pędzli lub odtłuszczania wystarczy aceton techniczny. Jest on tańszy i równie skuteczny. Pamiętaj o bezpieczeństwie. Zawsze pracuj w dobrze wentylowanym pomieszczeniu. Używaj rękawic ochronnych.
Źródła i literatura
- PubChem — National Library of Medicine: Kompletna baza właściwości fizykochemicznych acetonu (CID 180). Zawiera dane spektroskopowe, toksykologiczne i informacje o interakcjach. pubchem.ncbi.nlm.nih.gov
- Wikipedia PL: Przegląd zastosowań, metod produkcji i właściwości acetonu. pl.wikipedia.org
- Karta charakterystyki (SDS) acetonu: Według rozporządzenia REACH (WE) 1907/2006. Zawiera informacje o bezpieczeństwie, klasyfikacji GHS i oznaczeniu substancji. Klasyfikacja: H225 (wysoce łatwopalna ciecz i pary), H319 (działa drażniąco na oczy), H336 (może wywoływać senność lub zawroty głowy).
- Rozporządzenie CLP (WE) 1272/2008: Klasyfikacja, oznaczenie i pakowanie substancji chemicznych. Dla acetonu: H225, H319, H336, EUH066 (wielokrotne narażenie może powodować wysuszanie lub pękanie skóry).
- Farmakopea Polska: Normy jakości dla acetonu stosowanego w farmacji. Określa dopuszczalne zanieczyszczenia i metody analizy.
| Karta charakterystyki chemicznej | |
| Wzór chemiczny | C3H6O |
| Numer CAS | 67-64-1 |
| Numer WE (EC) / EINECS | 200-662-2 |
| Numer UN (ADR) | UN1090 |
| Masa molowa | 58.08 g/mol |
| Nazwa IUPAC (polska) | propan-2-on |
| Nazwa IUPAC (angielska, PubChem) | propan-2-one |
| Nazwy zwyczajowe (polskie) | aceton, dimetyloketon |
| Nazwa łacińska (Farmakopea) | Acetonum |
| Alternatywne nazwy IUPAC | acetone; 2-propanone |
| Synonimy (międzynarodowe, PubChem) | acetone, 2-propanone, propanone, propan-2-one, Dimethyl ketone, Pyroacetic ether, Methyl ketone, Dimethylformaldehyde, beta-Ketopropane, Dimethylketal |
| InChIKey | CSCPPACGZOOCGX-UHFFFAOYSA-N |
| InChI | InChI=1S/C3H6O/c1-3(2)4/h1-2H3 |
| SMILES (kanoniczny) | CC(=O)C |
| PubChem CID | 180 |
| Wikidata QID | Q49546 |
| Nazwa polska (Wikidata) | aceton |
| ChEMBL ID (EBI) | CHEMBL14253 |
| Stan skupienia / opis | Acetone appears as a bezbarwna, przezroczysta ciecz with a sweetish odor. |
| Barwa | bezbarwny volatile liquid |
| Zapach | owocowy odor |
| Gęstość | 0.791 w temp. 20 °C – gęstość niższa od wody (unosi się) |
| Temperatura topnienia | -93.9 °C |
| Temperatura wrzenia | 56.1 °C w temp. 760 mmHg |
| Temperatura zapłonu | -17.8 °C |
| Temperatura samozapłonu | 465 °C |
| Prężność par | 180 mmHg w temp. 20 °C ; 270 mmHg w temp. 30 °C |
| Rozpuszczalność | ≥ 100 mg/mL w temp. 22.2 °C |
| LogP (oktanol/woda) | log Kow = -0.24 |
| Współczynnik załamania | Współczynnik załamania: 1.3588 w temp. 20 °C/D |
| Lepkość | 0.32 cP w temp. 20 °C; 0.27 cP w temp. 40 °C |
| NFPA 704 (skala 0-4) | Zdrowie: 1 | Ogień: 3 | Reaktywność: 0 |
- ✓ PubChem (NIH/NLM)
CID 180— zweryfikowano: Wzór, CAS, IUPAC, InChI, SMILES, masa molowa, GHS - ✓ Wikidata
Q49546— zweryfikowano: wzór, masa molowa, temp. wrzenia, temp. topnienia, gęstość, nazwa polska - ✓ ChEMBL (EBI)
CHEMBL14253— zweryfikowano: InChI, SMILES, masa molowa - ✓ CAS Common Chemistry
CAS 67-64-1— zweryfikowano: oficjalny rejestr CAS Registry Number - ✓ NIST Chemistry WebBook
CAS 67-64-1— zweryfikowano: termodynamika, spektroskopia (NIST USA) - ✓ Wikipedia (EN)
CAS 67-64-1— zweryfikowano: kontekst, popularne nazwy - ✓ Wikipedia (PL)
CAS 67-64-1— zweryfikowano: polskie nazewnictwo, kontekst krajowy - ✓ ChemSpider (RSC)
CAS 67-64-1— zweryfikowano: Royal Society of Chemistry — struktura, syntezy - ✓ GESTIS Substance DB
CAS 67-64-1— zweryfikowano: BHP, toksykologia (DGUV Niemcy) - ✓ ECHA REACH/CLP Inventory
CAS 67-64-1— zweryfikowano: regulacja UE REACH/CLP, klasyfikacja - ✓ PubChem search
CAS 67-64-1— zweryfikowano: wyszukiwanie alternatywne - ✓ ChEBI (EBI)
CSCPPACGZOOCGX-UHFFFAOYSA-N— zweryfikowano: ontologie biologiczne (EBI Wielka Brytania) - ✓ Farmakopea Polska XII
Acetonum— zweryfikowano: URPL — oficjalna farmakopea polska - ✓ GIS (Główny Inspektorat Sanitarny)
regulacje krajowe— zweryfikowano: polskie przepisy sanitarne, REACH wdrożenie
⚠ UWAGA — ODCZYNNIK CHEMICZNY
Aceton rozpuszczalnik do zadań specjalnych (C3H6O) powszechnie znana jako aceton, dimetyloketon to odczynnik chemiczny przeznaczony wyłącznie do zastosowań laboratoryjnych, badawczych i profesjonalnych.
Numer CAS: 67-64-1
Numer WE (EC): 200-662-2
Numer UN (ADR): UN1090
Nazwa IUPAC: propan-2-on
Nazwa łacińska (Farmakopea): Acetonum
NIE NADAJE SIĘ DO SPOŻYCIA przez ludzi ani zwierzęta. Produkt nie jest lekiem, suplementem diety, kosmetykiem ani środkiem spożywczym. Jakiekolwiek inne zastosowanie niż laboratoryjne lub przemysłowe jest niezgodne z przeznaczeniem produktu.
Wymagane środki ochrony osobistej: rękawice ochronne, okulary lub gogle, fartuch laboratoryjny, praca w dobrze wentylowanym pomieszczeniu lub pod wyciągiem chemicznym.
Przed użyciem zapoznaj się z kartą charakterystyki substancji (SDS/MSDS) zgodnie z rozporządzeniem REACH (WE) 1907/2006 oraz CLP (WE) 1272/2008. Sprzedaż wyłącznie do celów technicznych.
Opinie
Na razie nie ma opinii o produkcie.